Actualisatie ISSO-publicatie 54: Energieprestatie rekenprogramma's (2027)

Rekenprogramma’s voor de energieprestatie van woningen, woongebouwen en utiliteitsgebouwen moeten de geldende bepalingsmethode aantoonbaar correct implementeren. Hiervoor bevat ISSO-publicatie 54 een stelsel van EDR-tests waarmee de berekeningsresultaten van een rekenkern worden vergeleken met vastgestelde referentiewaarden. Deze tests maken deel uit van het attestatieproces volgens BRL 9501 van InstallQ.

De huidige versie van ISSO-publicatie 54 is gebaseerd op NTA 8800 en bevat 381 tests. Deze bestaan uit 264 basistests voor woningbouw, 58 basistests voor utiliteitsbouw, 11 tests met realistische gebouwen en 48 tests voor maatwerkadvies. Voor iedere test zijn referentiewaarden vastgesteld waarmee de resultaten van een rekenprogramma worden beoordeeld. Daarbij geldt momenteel een maximaal toegestane afwijking van 1,0% ten opzichte van de referentiewaarde. De attesterende instelling beoordeelt een steekproef van de berekeningsresultaten.

De ontwikkeling van NEN 9900 als opvolger van NTA 8800 vormt een belangrijke aanleiding voor de herziening. De nieuwe bepalingsmethode heeft gevolgen voor de implementatie van de berekeningen in energieprestatierekenprogramma’s en daarmee voor de wijze waarop de rekenkernen worden getest en beoordeeld.

Binnen het project wordt de bestaande EDR-testset aangepast aan NEN 9900. Dit betekent dat de invoergegevens, testcondities, berekeningsuitkomsten en referentiewaarden opnieuw worden beoordeeld. Waar nodig worden bestaande tests aangepast of nieuwe tests ontwikkeld. De testset blijft gericht op de verschillende toepassingsgebieden: woningbouw, utiliteitsbouw, realistische gebouwsituaties en maatwerkadvies.

Een belangrijk onderdeel van de actualisatie is het opnieuw toetsen en vaststellen van de referentiewaarden. Deze waarden vormen de basis voor het beoordelen van de rekenkundige juistheid van de software. De definitieve samenstelling en omvang van de vernieuwde testset worden gedurende het project bepaald.

De actualisatie van ISSO-publicatie 54 hangt nauw samen met de herziening van ISSO-publicaties 75.1 en 82.1. Deze publicaties bevatten de opnameprotocollen voor respectievelijk utiliteitsgebouwen en woningen en woongebouwen.

De EDR-tests voor realistische gebouwen maken gebruik van invoergegevens die zijn gebaseerd op deze opnameprotocollen. Daarom worden de betreffende tests afgestemd op de herziene opnameformulieren en invoerwaarden. Daarbij wordt onder andere gekeken naar de verwerking van kwaliteitsverklaringen, Ecodesign-gegevens en de bewijsladder, voor zover deze van invloed zijn op de testinvoer.

Deze afstemming moet ervoor zorgen dat de testgevallen aansluiten bij de gebouwgegevens die volgens de nieuwe opnameprotocollen worden vastgelegd en vervolgens door de rekensoftware worden verwerkt volgens NEN 9900.

Naast de inhoudelijke actualisatie van de tests wordt de beschrijving van de attestatiemethodiek verder uitgewerkt. ISSO-publicatie 54 vormt samen met BRL 9501 het kader waarmee de correcte implementatie van de bepalingsmethode in een rekenkern wordt aangetoond.

In de herziene publicatie wordt verduidelijkt welke gegevens nodig zijn voor de uitvoering van de tests, welke berekeningsresultaten worden vergeleken en hoe de beoordeling plaatsvindt. Daarbij wordt aandacht besteed aan de toegepaste afrondingsregels, toegestane afwijkingen, de steekproefsystematiek en de afhandeling van afwijkende testresultaten.

Ook wordt beschreven hoe moet worden omgegaan met wijzigingen in de bepalingsmethode of de rekenkern en welke gevolgen deze wijzigingen hebben voor het opnieuw uitvoeren van tests en een eventuele herattestatie. Hierbij wordt aangesloten op de eisen van BRL 9501, zodat de verantwoordelijkheden en beoordelingscriteria eenduidig zijn vastgelegd.

Een ander belangrijk onderdeel van de herziening is het verbeteren van de technische bruikbaarheid van ISSO-publicatie 54 voor softwareontwikkelaars en testengineers.

De testbeschrijvingen worden zodanig gestructureerd dat de benodigde invoergegevens, testvariaties, verwachte berekeningsresultaten, referentiewaarden en beoordelingscriteria eenduidig zijn terug te vinden. Hiermee wordt beoogd dat softwareontwikkelaars de testgevallen op reproduceerbare wijze kunnen implementeren en uitvoeren, zonder verschillen in de interpretatie van de voorgeschreven invoer en uitvoer.

ISSO-publicatie 54 beschrijft niet alleen de berekeningstests, maar stelt ook eisen aan de uitvoer van rekenprogramma’s. De huidige publicatie bevat 28 verplichte uitvoergrootheden voor energieprestatieberekeningen en 18 voor maatwerkadvies.

Binnen de herziening worden deze uitvoereisen opnieuw beoordeeld en afgestemd op NEN 9900 en BRL 9501.

Het project resulteert in een herziene ISSO-publicatie 54 ‘Energie prestatie rekenprogramma's (2027)’, met EDR-tests voor de nieuwe bepalingsmethode NEN 9900. De publicatie brengt de attestatiemethodiek, testbeschrijvingen, referentiewaarden en uitvoereisen samen in één technisch naslagwerk.

Hiermee krijgen softwareontwikkelaars en attesterende instellingen een eenduidige basis voor het ontwikkelen, testen, beoordelen en attesteren van energieprestatierekensoftware. De actualisatie draagt daarmee bij aan de reproduceerbaarheid en betrouwbaarheid van energieprestatieberekeningen bij de toekomstige toepassing van NEN 9900.

Wil je op de hoogte blijven van de nieuwe publicaties of meedenken tijdens de ontwikkeling? Neem dan contact op met ISSO.